تنظیم دادخواست

هزینه تنظیم دادخواست توسط وکیل

برای تنظیم دادخواست توسط وکیل تعرفه مشخصی وجود ندارد و اساس دریافت هزینه برای تنظیم دادخواست بر مبنای توافق طرفین و همچنین، موضوع دادخواست می باشد. چنانچه بین وکیل و موکل قرارداد و توافق خاصی در این زمینه وجود نداشته باشد معمولا مبلغی بالغ بر صد هزار تومان از طرف مقابل دریافت می شود. البته براساس آیین نامه تعرفه حق الوکاله حق المشاوره و هزینه سفر وکلای دادگستری وکلا می توانند بسته به موضوع و مرحله دادرسی تا مبلغ پنج میلیون تومان را برای تنظیم دادخواست دریافت نمایند. 

چرا در تنظیم دادخواست نیازمند مشاوره وکیل متخصص هستیم؟

با توجه به اینکه شروع رسیدگی در مراجع حقوقی با تنظیم دادخواست شروع می شود و تنظیم دادخواست نخستین مرحله برای طرح یک دعوا در مراجع حقوقی می باشد لذا می بایست در تنظیم آن حساسیت های لازم را به خرج داد. زیرا ادامه روند رسیدگی و جریان آن بسته به موضوع دادخواست می باشد. از آنجا که هر حرفه ای نیازمند تخصص می باشد و بدون داشتن تخصص ادامه روند کار با مشکل رو برو خواهد شد لذا در خصوص پیگیری های حقوقی نیز می بایست با توجه به تخصص وکلای با تجربه به تنظیم دادخواست پرداخت. چه بسا با تنظیم یک دادخواست اصولی بتوان در همان مراحل ابتدایی به حقوق خود دست یافت و سبب جلوگیری از ضایع شدن حقوق خود به دلیل ناآگاهی شویم. در تنظیم دادخواست علاوه بر موضوع دادخواست، بهای آن و سایر شرایط باید رعایت شود مهمترین نکته در آن استناد دقیق و اصولی به مواد قانونی می باشد که با توجه به تخصصی بودن این اصول افراد عادی نمی توانند در تنظیم و استناد به مواد قانونی موفقیت لازم را بدست آوردند. علاوه بر استناد به مواد قانونی تنظیم دادخواست دارای شرایط شکلی خاص می باشد که در اگر توسط خواهان رعایت نشود با اخطار رفع نقص و چه بسا رد دادخواست مواجه گردد.

دادخواست چیست؟

دادخواست نخستین مرحله برای طرح دعوا در مراجع حقوقی و شورای حل اختلاف می باشد. دادخواست می بایست به دفتر دادگاه تقدیم شود. لازم به ذکر است که دادخواست بر خلاف شکایت می بایست در فرم مخصوصی تنظیم شود. دادخواست دارای اجزای مختلفی می باشد که در ادامه هر یک را به صورت مختصر شرح می دهیم:

  • خواهان: فردی است که به طرفیت خوانده ادعایی را مطرح می کند. خواهان که دادخواست توسط او تنظیم می شود می بایست در برگه دادخواست مشخصات خود که شامل نام، نام خانوادگی، شماره شناسنامه، شماره ملی، نام پدر، شماره تلفن و ... را به صورت کامل در قسمت مشخصات خواهان وارد نماید. در صورتی که خواهان مشخصات خود را وارد نکند از طرف دادگاه دادخواست او رد خواهد شد. البته مقصود از رد شدن دادخواست وارد نکردن مشخصات هویتی خواهان می باشد و مقصود اقامتگاه و شغل خواهان نمی باشد.
  • خوانده: فردی است که دعوا علیه او مطرح شده است و می بایست از دادخواست مطرح شده علیه خود دفاع کند. خواهان می بایست علاوه بر اینکه مشخصات خود را در دادخواست وارد می کند مشخصات خوانده را نیز وارد کند. در صورتی که خواهان نتواند اقامتگاه خوانده را تعیین کند از طریق نشر آگهی این اقدام صورت می گیرد. 
  • خواسته: تعیین خواسته دارای اهمیت بسیاری می باشد زیرا که خواهان باید مشخص کند که دقیقا چه چیزی را از خواهان مطالبه می کند در صورتی که خواسته دارای ابهام باشد با اخطار رفع نقص مواجه خواهد شد. نکته حائز اهمیت این است که خواسته باشد مربوط به یک مورد مشخص یا چند مورد مرتبط با هم باشد و خواهان نمی تواند مسائل مختلف را در یک دادخواست بگنجاند و با آن طرح دعوا کند. از طرفی تعیین خواسته به این دلیل دارای اهمیت است که دادگاه براساس آنچه خواهان درخواست کرده است رای خود را صادر می کند و نمی تواند بیشتر از خواسته خواهان حکم دهد.
  • مدارک و مستندات: در این قسمت می بایست خواهان مدارکی را که دال بر ادعای او می باشد ضمیمه دادخواست خود کن و دادگاه براساس این ادله نظر خود را اعلام میکند. خواهان باید مدارک و مستندات خود را به تعداد خوانده ها به اضافه یک نسخه به دادخواست ضمیمه کند و آن ها را کپی برابر اصل کند. البته در سیستم الکترونیک مدارک اسکن شده و مدیر دفتر دادگاه به تعداد خوانده ها آن را چاپ می کند.
  • شرح دادخواست: در این قسمت خواهان می بایست به صورت واضح و روشن خواسته خود را شرح دهد و پس از اینکه خواسته خود را مطرح نمود در قسمت پایین دادخواست امضا و اثر انگشت خود را ضمیمه دادخواست کند. نکته حائز اهمیت این است که مهمترین و اولین شرط شکلی تنظیم دادخواست زبان آن می باشد که حتما باید به زبان فارسی باشد و نمی توان از زبان محلی برای تنظیم آن استفاده کرد.


وکیل پایه یک دادگستری در داداپ: انتخاب وکلای مجرب و حرفه ای


رایج ترین انواع دادخواست های حقوقی و کیفری

تفاوت دادخواهی حقوقی و کیفری در این می باشد که دعاوی حقوقی با تنظیم دادخواست شروع می شود که حتماً می بایست به صورت کتبی و در فرم مخصوص وارد گردد در حالی که دعاوی کیفری با تنظیم شکوائیه آغاز می شود. بنابراین اساساً بحث دادخواست مربوط به دعاوی حقوقی می باشد اما گاهی ضمن رسیدگی کیفری اگر شاکی متحمل ضرر و زیان شود می تواند از مرجع کیفری با تقدیم دادخواست ضرر و زیان ناشی از جرم خسارت متحمل شده خود را دریافت کند.
دادخواست های حقوقی شامل موارد بسیاری می باشد که می توان به عنوان پر کاربردترین آنها به دادخواست ثبت واقعه ازدواج دائم اشاره کرد که در آن زوجه از همسر خود درخواست می کند که ازدواج آنها را به ثبت برساند و در صورتی که مرد از این کار سر باز زند برابر قانون مجازات اسلامی به حبس مجکوم خواهد شد. از جمله دادخواست های دیگر می توان به دادخواست الزام به تمکین، مطالبه مهریه، استرداد جهیزیه و همچنین، دادخواست صدور گواهی عدم امکان سازش اشاره نمود. دادخواست های مطرح شده در قسمت بالا که ناشی از دعاوی خانوادگی می باشد. در دادخواست الزام به تمکین مرد از زن خود می خواهد که تمکین نماید و در صورتی که زن بدون عذر موجه تمکین نکند ناشزه محسوب شده و مستحق نفقه نبوده و مرد می تواند با استفاده از حکم نشوز همسر دوم اختیار کند. دادخواست دیگری که در قسمت بالا مطرح شد مطالبه مهریه و نفقه توسط زوجه بود که در ازدواج دائم زن می تواند با توجه به اینکه مهریه او عندالمطالبه باشد هر زمان می تواند مهریه خود را درخواست کند و اگر همسر خود تمکین کند مستحق دریافت نفقه نیز خواهد بود و در صورت عدم پرداخت نفقه با وجود توانایی مالی مرد، مرد محکوم به حبس خواهد شد.

چه نکاتی در نوشتن دادخواست اهمیت دارد؟

در تنظیم دادخواست می بایست شرایط شکلی که شامل مشخصات خواهان و خوانده، تعیین خواسته و بهای آن می باشد رعایت گردد که در قسمت بالا هر یک به تفسیر بیان شد. در تنظیم دادخواست می بایست علاوه بر شرایط شکلی نکات زیر را مورد توجه قرار داد:

  • خواسته منجز باشد به این معنا که دعوایی که مطرح میکنیم مبتنی بر حقی باشد که در زمان تنظیم دادخواست وجود داشته باشد و به عبارت دیگر خواسته معلق یا موجل نباشد.
  • ذینفع بودن خواهان. فردی که به عنوان خواهان دعوایی را مطرح می کند می بایست در نهایت از حکمی که صادر می شود منتفع گردد. 
  • مشخص بودن سمت دادخواست دهنده. البته این مورد در صورتی مورد توجه است که دادخواست توسط غیر اصیل تنظیم گردد.
  • اهلیت داشتن خواهان. به این معنا که خواهان مهجور نباشد البته گاهی ممکن است که خواهان سفیه بوده و دعوا غیر مالی باشد در این صورت با توجه به اینکه سفیه در این مورد اهلیت دارد مشکلی پیش نمی آید.
  • مشروع بودن حق مورد ادعا به آن معنا که خواهان درخواست دریافت وجهی بابت قمار یا ربا را نداشته باشد.

نمونه فرم دادخواست های رایج

نمونه دادخواست الزام به تمکین همسر (زوجه)

مشخصات طرفین

نام

نام خانوادگی

نام پدر

شغل

محل اقامت

خواهان

خوانده

وکیل یا نماینده قانونی

تعیین خواسته و بهای آن

مطالبه تقاضای رسیدگی و صدور حکم مبنی بر محکومیت خوانده به پرداخت خسارت و ضرر و زیان ناشی از جرم (از قبیل هزینه دادرسی، حق الوکاله، هزینه درمان و غیره)

دلائل و منضمات دادخواست

تحقیقات و معاینه محلی، نظریه کارشناس، محتویات پرونده کیفری به شماره ...

ریاست محترم مجتمع قضایی

با سلام

احتراما به استحضار می رساند:

آقا / خانم .... با عنوان خوانده در اثر بی احتیاطی در رانندگی با اینجانب تصادف کرده و استخوان های اینجانب در اثر تصادف شکسته شده است. دادگاه کیفری جمعا مبلغ ... به عنوان دیه منظور نموده است. با توجه به اینکه شغل اینجانب ... بوده و کارگر روزمزد می باشم و به دلیل از کار افتادگی قادر به ادامه کار نمی باشم لذا دریافت هزینه های درمان و ضرر و زیان ناشی از سلب توانایی کار کردن خود را خواستارم.

محل امضا ـ مهر ـ اثر انگشت

نمونه دادخواست ضرر و زیان ناشی از جرم

مشخصات طرفین

نام

نام خانوادگی

نام پدر

شغل

محل اقامت

خواهان

خوانده

وکیل یا نماینده قانونی

تعیین خواسته و بهای آن

مطالبه تقاضای رسیدگی و صدور حکم مبنی بر محکومیت خوانده به پرداخت خسارت و ضرر و زیان ناشی از جرم (از قبیل هزینه دادرسی، حق الوکاله، هزینه درمان و غیره)

دلائل و منضمات دادخواست

تحقیقات و معاینه محلی، نظریه کارشناس، محتویات پرونده کیفری به شماره ...

ریاست محترم مجتمع قضایی

با سلام

احتراما به استحضار می رساند:

آقا / خانم .... با عنوان خوانده در اثر بی احتیاطی در رانندگی با اینجانب تصادف کرده و استخوان های اینجانب در اثر تصادف شکسته شده است. دادگاه کیفری جمعا مبلغ ... به عنوان دیه منظور نموده است. با توجه به اینکه شغل اینجانب ... بوده و کارگر روزمزد می باشم و به دلیل از کار افتادگی قادر به ادامه کار نمی باشم لذا دریافت هزینه های درمان و ضرر و زیان ناشی از سلب توانایی کار کردن خود را خواستارم.

محل امضا ـ مهر ـ اثر انگشت